Berichten

Voordat je aan dit boek begint, moet je eerst dit lezen.
Moet dat?
Ja.
Je kunt me toch niet dwingen?
Nee, gelukkig niet. Maar als je het niet doet, kom je misschien wel woorden of namen tegen die je niet kent. Dat zou jammer zijn.
[…]
Annemiek de Groot, Roos Jans, Juul Lelieveld, Liesbeth Rosendaal. Illustraties Irene Goede. Gottmer, 2019. 

Dit is een bijzonder boek.
Veel boeken zijn bijzonder, maar dit boek is extra bijzonder. Het vertelt op een duidelijke, voor kinderen begrijpelijke, manier over de Tweede Wereldoorlog, internationaal en in Nederland.
Het boek begint met de belangrijkste vragen over de tweede wereldoorlog. Waarom die zo heet bijvoorbeeld, en wat een nazi is. Dan volgen een tijdlijn met belangrijke gebeurtenissen en hoofdstukken met titels als Hoofdrolspelers, Vechten, Symbolen, Dieren en Moord.
Er wordt uitgelegd wat een concentratiekamp is, wat Joods zijn is, wie Hitler was en wie aan welke kant vochten. Wat de SS is, en de Gestapo, waarom niemand Hitler stopte en wat de Neurenberger wetten zijn.
Dat klinkt pittig.
Maar de makers zijn er, mede door het kleurgebruik, een krachtige layout en grote formaat,  in geslaagd een helder en eerlijk, overzichtelijk boek af te leveren met goede teksten en uitleg en veel historische foto’s, zonder pathos.
Dat is knap.
Juist in het jaar dat Nederland/Europa 75 jaar bevrijding viert is dit een boek dat in geen enkel(e) huis of school mag ontbreken,  dat elk kind samen met haar of zijn ouders zou moeten lezen.
Leeftijd 10+

Op een lijst van artiesten, in de oorlog vermoord,
staat een naam waarvan ik nog nooit had gehoord,
dus keek ik er met verwondering naar:
Ben Ali Libi. Goochelaar.

Met een lach en een smoes en een goocheldoos
en een alibi dat-ie zorgvuldig koos,
scharrelde hij de kost bij elkaar:
Ben Ali Libi, de goochelaar.

Toen vonden de vrienden van de Weduwe Rost
dat Nederland nodig moest worden verlost
van het wereldwijd joods-bosjewistisch gevaar.
Ze bedoelden natuurlijk die goochelaar.

Wie zo dikwijls een duif of een bloem had verstopt,
kon zichzelf niet verstoppen, toen er hard werd geklopt.
Er stond al een overvalwagen klaar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.

In ’t concentratiekamp heeft hij misschien
zijn aardigste trucs nog wel eens laten zien
met een lach en een smoes, een misleidend gebaar,
Ben Ali Libi, de goochelaar.

En altijd als ik een schreeuwer zie
met een alternatief voor de democratie,
denk ik: jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.

Voor Ben Ali Libi, de kleine schlemiel,
hij ruste in vrede, God hebbe zijn ziel.
Willem Wilmink. Uit: Verzamelde liedjes en gedichten. Prometheus, 2010.