bewijzen
[…]
ik beloof dat ik begrijp, moeder
welke angsten de verantwoordelijkheid aan ons opdringt
hoe in een zwangerschap de ziel schaakmat wordt gezet
in één lichaam, hoe de mens danst in
een lijf, wat huid-op-huidcontact voor soort liefde plant
wat voor kreten zich in het hiaat tussen de ene wee
en de volgende ophouden, ik beloof dat ik je
in het netwerk van mijn oren voeg
en blijf wachten
tot ik hoor dat je je weeën slijpt
je mensen uitdrijft
ik wil niet de soort die haar intrek in je neemt
niet de klakkeloze voortzetting van traditie
niet de kneveling van je lijf
niet de verzwaring van je vrijheid
niet het klinische van je bevalling
maar je vermogen om een mens te baren
en er ook nog eens zwanger van te zijn
[…]
Rodante van der Waal. Uit: Op navelhoogte de kans. Nijgh & Van Ditmar, 2026.
Dit is waarachtige nieuwe poëzie, zoals die er nog niet was. Onbestaande woorden voor elkedag-levens van nu, vertoog dat we misten, begrip dat ons ontbrak. Van der Waal, filosoof en vroedvrouw, vangt in deze bundel de lijfelijkheid van vrouwenlevens in een nieuw soort taal waar we, realiseer ik me lezend, al jaren op wachtten. Taal die ons, vrouwen, uitdrukt. Taal die meeleeft, met menstruatie en zwangerschap, geboortes, sterfte, abortussen, miskramen.
Maar van der Waal gaat verder, met geëngageerde gedichten die delen in (zwangere) vrouwen die geen of nauwelijks zorg krijgen, vrouwen in vluchtelingenkampen, baby’s in Gaza, temidden van vallende bommen en dode kinderen: ‘ze zeggen dat je uitspreken genoeg is/maar solidariteit zit in de aanraking van buiken/en in zorgen dat ze nog leven kunnen verwachten/in dat raakvlak’
Ze dicht over dat, waar in politiek en maatschappij zonder enig gevoel of kennis van zaken wordt gesproken, geoordeeld, besloten, door al wie er niets over te zeggen hebben. Zo lezen we in het hoofdstuk ‘abortuspastellen’: ‘het gaat niet om de vraag/of we het niet willen/het enige wat ertoe doet/is de vraag of we het kind wel willen/of we het echt wíllen
het is aan ons, mensen met baarmoeders/mensen met voorraden rijpende eieren/in de schaal van ons bekken, hoe groot/we het wel willen ten opzichte van het niet willen/laten worden in ons lijf, hoe scherp we/op de snede van zwangerschap willen vrijen/hoelang we in verwachting willen zijn zonder kind/wanneer we een toestand onomkeerbaar vinden
ook als men niet snapt/dat dat niet onvoorzichtig maar onderzoekend is/dat dat geen geweld maar hartstocht is/dat dat geen moord maar mogelijkheid is/is het aan ons waar we het bloed laten kruipen/en of we het weer laten gaan
Van der Waal vindt, als niemand voor haar, woorden voor het alledaagse lijfelijke van vrouwzijn: wonder, pijn, bloed, vloek, verlangen, rouw, verscheurdheid, gruwel, liefde, heiligheid. Geen geringe prestatie. Dit is poëzie van het hoogste niveau. Lees. Lees deze gedichten, koester deze bundel. Bespreek hem in de klas, zet hem op leeslijsten, kies hem in je boekenclub. Ook mannen, vooral ook mannen. Dit is taal die je aan den lijve doet ervaren en voelen hoe het is om maandelijks een paar dagen te worden overgenomen door je lichaam. Hoe een tweede hart in je lijf klopt voelt. En als dat stopt.
Leeftijd 16+

KOL
Vanavond
Juli
Dorst naar mij
Bezinning
Over jij
Bergschoenen
Troostwoord
Aquarel