Berichten

Ik was veel kleiner dan de stad
en schrok nog van bedelaars
waar altijd iets niet meer aan zat.
De winkels waren hemelhoog met
witte bergen onderbroeken, waarin
gegraaid werd van het zoeken tot
handen hadden. Ik vergat de weg
die ik niet had geleerd en
liep verkeerd. Een vrouw, gerimpeld
van bestaan, vroeg of ik met haar op
wou gaan, want anders viel zij om.
We liepen samen krom,
als een gezinnetje van zotten.
Zij wist de weg, ik droeg haar oude botten.
Joke van Leeuwen. Uit: Vier manieren om op iemand te wachten. Querido, 2001. 
Dit gedicht is geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

Maan en aarde
de maan hoort bij de aarde
de aarde bij bestaan

bestaan is dat we leven
en door de dagen gaan

en dat we kleren dragen
behalve in het bad

en dat we moeten eten
dan worden we niet plat

en dat we soms verbaasd zijn
of blij of boos of bang

en dat ons hart blijft kloppen
ons hele leven lang

en dat dit weer een dag is
waarop we echt bestaan

bestaan op deze aarde
en onder deze maan
Joke van Leeuwen. Uit: Mooi boek. Querido, 2015.
Letters. Feestletters. ‘Mooi boek’ staat er vol mee. Letters zijn feestjes, zegt dit boek. Dat kunnen beginnende lezers natuurlijk niet vaak genoeg horen. Letters in allemaal verschillende alfabets, gemaakt van lenige mannetjes of van monstertjes of van foto’s van voorwerpen die je overal op straat kunt tegenkomen maar die per ongeluk toch op een letter lijken, zoals een hijskraan, een bord eten of een paar bomen. Er is ook een terugkerend stripje over Vurkie en Lepeltje, die samen vraagstukken bespreken, zoals waarom de zon geen Flomp heet. 

Er zijn korte dierenverhaaltjes, gedichten, zoekplaatjes en combinatietekeningen van letters en voorwerpen. Er is van alles. Leuk, vrolijk en creatief. Maar ook chaotisch. 

© Joke van Leeuwen

Van sommige dingen vraag je je af waarom ze in het boek staan, en bij alles waarom het op die plek in het boek staat.
Daardoor komt, ondanks de fijne focus op letters, woorden, taal, de verzorgde uitgave, harde kaft en luxe meerkleurentekeningen, het boek niet helemaal uit de verf.
Er is geen helder format, dit soort dierenverhalen doet Toon Tellegen beter, er hadden meer gedichten in gemogen en de raadseltjes komen raar uit de lucht vallen. Maar misschien denken de kinderen voor wie die boek bedoeld is daar heel anders over.
Leeftijd: 7+.
Bovenstaand gedicht is gepubliceerd met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

Blijfe sitte
Blijfe sitte ken ik nie
je kun nie alles kenne
aan stiltesitte wen ik nie
ik ben wel goet in renne

ik ren de heele sooi vobbij
ik ben een super snelle
nou en daffin ik mooi vanmij
maar ja ik kennie telle

en ik ken ook nie sgrijfe ik
ik sal wel sitte blijve ik.
Joke van Leeuwen. Uit: Ozo heppie en andere versjes. Querido, 2000.
Het is vandaag Gedichtendag, hét poëziefeest van Nederland en Vlaanderen. Het thema is ‘Stroom’. Joke van Leeuwen schrijft dit jaar de jaarlijkse gedichtendagbundel, die je voor een minibedragje kunt kopen in de boekhandel. Hier vind je het programma en alle informatie over Gedichtendag 2012.
Bovenstaand gedicht is geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

(fragment)
Lopen wordt liep,
maar hopen niet hiep.

Laten wordt liet,
maar praten niet priet.

Stinken wordt stonk,
maar hinken niet honk.

Mogen wordt mocht,
maar drogen niet drocht.

Winnen wordt won,
maar pinnen niet pon.

Vallen wordt viel,
maar ballen niet biel.

Zitten wordt zat,
maar spitten niet spat.

Schenken wordt schonk,
maar denken niet donk.

Weten wordt wist,
maar meten niet mist.

Zullen wordt zou,
maar vullen niet vou.

Zwemmen wordt zwom,
maar klemmen niet klom.

Ja. Maar waarom?
Joke van Leeuwen. Uit: Waarom een buitenboordmotor eenzaam is. Stichting Ons Erfdeel vzw, 2005.
Interessant, grappig boek over taal. Joke van Leeuwen laat zien hoe onlogisch onze taal is, bijvoorbeeld met het zinnetje Ik vierf me blauw, ik donk dat dat mooi sting. Ze geeft ook handige ezelsbruggetjes, bijvoorbeeld voor de tussen-n bij plantennamen (is het nou paardebloem of paardenbloem?):
Het eerste heeft poten, het tweede heeft stelen?
Dan moet er geen ennetje tussen de delen.
Zo’n regel vergeet je nooit meer. Geweldig boek.

ik knip iets
heel erg moeilijks uit
het wordt misschien
een olifant
o nee toch niet
de slurf valt eraf
het wordt een krokodil
of is het een giraf

ik knip iets
veel te moeilijks uit
het wordt misschien
geen dier
het lijkt misschien
wel nergens op
ik maak een prop papier
Hans en Monique Hagen. Uit: Tikken tegen de maan. 50 kindergedichten uit Nederland en Vlaanderen, verzameld door Joke van Leeuwen. Ons Erfdeel vzw 2010.

Goed nieuws voor fans van kindergedichten: Joke van Leeuwen heeft een prachtige bundel met 50 gedichten van bekende en minder bekende dichters gemaakt, in opdracht van Ons Erfdeel. Een snoepje van een boek, om langzaam of juist snel te verorberen.  
Vuurdoorn
Stel dat jij een zak
met twintig sinaasappels
leeg eet – je pakt ze
met je lippen en slikt
zo’n oranje bal in één
keer door – dan de volgende.

Zo zag ik een merel
op een tak met zijn snavel
in de weer – af en toe
keek hij om zich heen
of het wel mocht.
Remko Ekkers. Uit: Tikken tegen de maan, 50 kindergedichten uit Nederland en Vlaanderen, verzameld door Joke van Leeuwen. met 48 gloednieuwe illustraties. Ons Erfdeel, 2010.
Info en bestellen: http://blog.onserfdeel.be/post/2010/05/19/Ons-Erfdeel-vzw-presenteert-e28098Tikken-tegen-de-maane28099-van-Joke-van-Leeuwen.aspx.

Wij zijn gek
omen voor een lek
kere kak
etoe toe.

Die is van slag
room met pis
tachenootjes en koe
k.

De kok krijgt een bed
ankje. Wat een heer
lijke kak
etoe toe.

Mmmmmmmm

et een lepeltje erbij.

Joke van Leeuwen, in Kwam dat zien, Kwam dat zien. Querido 2008.

Gisteren heeft Joke van Leeuwen de Gouden Ganzenveer 2010 gekregen. Kijk voor meer info bij blogbericht van 10 maart.

Dit gedicht is geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.

Vandaag begint de boekenweek. Mooie aanleiding om weer eens een leuk boek te kopen toch? Tips genoeg op dit blog. Het gedicht vandaag is van Joke van Leeuwen, die binnenkort de Gouden Ganzenveer 2010 krijgt:
O sjo’n mond vol apparaten
isj een sjware sjtvaf voor mij,
ik ga sjlisjen bij het pvaten
en ik sjpuug er ook nog bij.

En mijn moed sjinkt in mijn sjchoenen,
want het isj sjo’n sjtom gevoel,
en wie sjal me sjo nog sjoenen
met sjulk sjtaaldraad in mijn sjmoel.

Sjtangen die te sjtevig sjitten,
daarvan sjlaap ik sjteeds sjo sjlecht,
sjie ik als ik sjlaap gebitten,
sjchoon en sjterk en sjuperrecht.

En dan sjchveeuwen sjtemmen: Sjtakker,
wat een sjcheve rommelsjooi
en dan sjchvik ik sjwetend wakker.

Maar ik word sjo mooi, sjo mooi!
Academie De Gouden Ganzenveer vindt dat Joke van Leeuwen een belangrijke bijdrage levert aan het geschreven woord:  “In haar werk wordt zowel de wijsheid van het kind als het kind in de volwassene aangesproken”. Van Leeuwen krijgt een ganzenveer van goud en een jaar buitengewoon lidmaatschap van de Academie De Gouden Ganzenveer, 8 april in Amsterdam.
Joke van Leeuwen in: De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten, verzameld door Gerrit Komrij. Prometheus, 2007.

Vandaag een zíelig gedicht. Dus niet verder lezen als je daar niet tegen kunt.
Papa en ik zongen

in een groen, groen knollenland
toe we jou
– heel parmant – zagen zitten
langs de kant van de weg.
Hoorden je lange oren niets?
En wat zagen je ogen?
Speelde je soms haasje-over
met de banden van onze wagen?
Na de klap

waren wij stil.
Ik keek naar papa.
Die leek ineens
op een verdrietige jager.

Dichter: Linda Vogelesang. Uit: Fluit zoals je bent. Edward van de Vendel heeft de gedichten uitgekozen en Carl Kneut maakte de mooie tekeningen.


Dit gedicht, niet zielig maar grappig, staat er ook in: 
Alle wriemeldiertjes
alle wiebeldiertjes
alle kruip- en kriebeldiertjes
zitten verstopt in het hoge gras.
Ik zou maar op mijn tenen lopenals ik jou was.
Dichter: Joke van Leeuwen. UitgeverijQuerido/De Eenhoorn, 2009

Trouwens: Edward vd Vendel krijgt op 6 november De Glazen Globe voor zijn boek De Gelukvinder, over de vlucht van Hamayun en zijn familie uit Afghanistan. De Glazen Globe wordt om de twee jaar gegeven aan de beste aardrijkskundige jeugdroman. Gefeliciteerd Edward!
De gedichten zijn geplaatst met toestemming vooraf van uitgeverij Querido.