Circusdirecteur en andere gedichten voor kinderen

Diet blogt

Archief

  • 2020 (23)
  • 2019 (38)
  • 2018 (42)
  • 2017 (39)
  • 2016 (45)
  • 2015 (49)
  • 2014 (68)
  • 2013 (78)
  • 2012 (95)
  • 2011 (111)
  • 2010 (125)
  • 2009 (39)

Hebben dieren ook seks?
Hoe doen olifanten het?
Kunnen dieren homo zijn?
En wat doen slangen met elkaar?
Katharina von der Gathen. Uit: Bij de beesten af. Het liefdesleven van dieren. Illustraties Anke Kuhl. Gottmer, 2018.
Je verzint het niet. Maar er bestaat een vogel die maandenlang alleen maar bezig is om een prachtig, rijk versierd nest te bouwen, en dat allemaal om een vrouwtje naar zich toe te lokken zodat hij seks met haar kan hebben.
Wist je trouwens dat er hagedissensoorten bestaan die geen mannetjes kennen, waar dus de vrouwtjes elkaar bevruchten?
Dat in de buik van de zandtijgerhaai de sterkste babyhaaitjes hun zwakkere broertjes en zusjes alvast opeten, zodat zijzelf sterk en gezond ter wereld kunnen komen? Gruwelijke he?
Dit boek is één langgerekt festijn van grappige en bijzondere dierenweetjes over seks en babies, piemels, baarmoeders en eieren, voor alle echt nieuwsgierige kinderen. De tekeningen zijn stripboekachtig, grappig, goed en vrolijk en als kers op de taart vind je midden in het boek een uitklapbare piemelgalerie.  Heerlijk boek.
Leeftijd: 6+

Rarara, ga je mee op zoek?
Wie zit er onder die handdoek?
Is het een gek beest misschien?
Kiekeboe! Kan je mij al zien?

Hallo! Daaaag! Hier ben ik weer.
Ik draag een helm in het verkeer.
Al mijn knuffels fiets ik voorbij.
Ik zwaai naar jou, zwaai jij naar mij?
[…]
Riet Wille. Uit: 1,2,3,4 Geen hoedje van papier. Tekeningen Ingrid Godon. De Eenhoorn, 2019.
Kartonboekje met vrolijk ritmisch rijmende versjes over wat je allemaal op je hoofd kunt zetten.
Voor de allerjongsten.  De zachte tekeningen beelden het versje uit.
Om heel vaak voor te lezen.
Leeftijd 1+

Veren en Vleugels
Waarom heeft een vogel veren? 
…het enige dier met veren…houden vogels warm en droog. Ze zijn ook licht en hebben een speciale vorm, waardoor de meeste vogels kunnen vliegen. Veren zijn van hetzelfde materiaal gemaakt als onze haren en nagels: keratine.
[…]
Een grote vogel, zoals een zwaan, kan wel vijfentwintigduizend veren hebben. Een kleine kolibrie heeft er misschien maar duizend.
[…]
Yuval Zommer. Uit: Het vrolijke vogelboek, tekst en tekeningen. Lemniscaat, 2019

Een boek met handige tips en ideeën en prachtige, sfeervolle platen voor kinderen die graag naar vogels kijken óf voor kinderen die graag vogels willen léren kijken.
Het boek legt je uit hoe je meer vogels in je tuin krijgt, waarom vogels verhuizen, en of een ekster echt glimmende dingen steelt. Het vertelt over duikende ijsvogels en plassende flamingo’s, laplanduilen en de snavel van de appelvink.
Maar waarom gaat het ook over de secretarisvogel, kolibries, Chinese kraanvogels en Amerikaanse zeearenden die zich elders op de wereld ophouden?
Dat terwijl er in Nederland zo veel andere leuke vogels voorkomen, die kinderen wél tegen kunnen komen. Jammer dat er is gekozen voor een directe vertaling van het Engelse origineel. Een aanpassing aan de Nederlandse natuur had een zoveel bruikbaarder, leuker boek opgeleverd.
Leeftijd: 6+

Voordat je aan dit boek begint, moet je eerst dit lezen.
Moet dat?
Ja.
Je kunt me toch niet dwingen?
Nee, gelukkig niet. Maar als je het niet doet, kom je misschien wel woorden of namen tegen die je niet kent. Dat zou jammer zijn.
[…]
Annemiek de Groot, Roos Jans, Juul Lelieveld, Liesbeth Rosendaal. Illustraties Irene Goede. Gottmer, 2019. 

Dit is een bijzonder boek.
Veel boeken zijn bijzonder, maar dit boek is extra bijzonder. Het vertelt op een duidelijke, voor kinderen begrijpelijke, manier over de Tweede Wereldoorlog, internationaal en in Nederland.
Het boek begint met de belangrijkste vragen over de tweede wereldoorlog. Waarom die zo heet bijvoorbeeld, en wat een nazi is. Dan volgen een tijdlijn met belangrijke gebeurtenissen en hoofdstukken met titels als Hoofdrolspelers, Vechten, Symbolen, Dieren en Moord.
Er wordt uitgelegd wat een concentratiekamp is, wat Joods zijn is, wie Hitler was en wie aan welke kant vochten. Wat de SS is, en de Gestapo, waarom niemand Hitler stopte en wat de Neurenberger wetten zijn.
Dat klinkt pittig.
Maar de makers zijn er, mede door het kleurgebruik, een krachtige layout en grote formaat,  in geslaagd een helder en eerlijk, overzichtelijk boek af te leveren met goede teksten en uitleg en veel historische foto’s, zonder pathos.
Dat is knap.
Juist in het jaar dat Nederland/Europa 75 jaar bevrijding viert is dit een boek dat in geen enkel(e) huis of school mag ontbreken,  dat elk kind samen met haar of zijn ouders zou moeten lezen.
Leeftijd 10+

Het wittebroodskind
Een man en een vrouw zagen elkaar zo graag dat ze samen een kind wilden. Een wittebroodskind.
Maar een kind krijg je niet op een, twee, drie. Ook niet tijdens de wittebroodsweken.
Ze wachtten dagen, weken, maanden en jaren. Hun verlangen naar een kind werd iedere zucht groter.
Tot hun geduld op was.
‘Ik maak zelf een kind,’ zei de vrouw.
‘Goed idee,’ zei de man.
De vrouw knoopte haar schort voor en begon eraan.
[…]
Kristien Dieltiens. Uit: De boze Billenbijter en andere verhalen voor grote en kleine mensen. Illustraties Leriette Desir van Bergen. De Eenhoorn, 2019.
Volksverhalen gaan over de grote thema’s van het leven: leven en dood, onderdrukking, moed, hebzucht, verleiding, het oude loslaten en het nieuwe veroveren. Ze worden wereldwijd al verteld sinds het begin van de mensheid en geven waarden en normen door. Alles kan, rijm, cadans en herhalingen spelen een grote rol en dieren komen vaak voor.
Diltiens geeft  in dit boek in haar heldere, frisse stijl  de oude verhalen een heel nieuw leven, bij uitstek geschikt om voor te lezen.
Leeftijd 3+/5+

Het is avond en de zon gaat onder.
Een klein vuurvliegje wordt geboren.
Hij vouwt zijn vleugeltjes uit
en vliegt de donkere lucht in.

Het is een eenzaam vuurvliegje.
Hij flitst zijn lampje aan en uit.
Waar zijn de andere vuurvliegjes?

De vuurvlieg ziet een lichtje in het donker
en vliegt eropaf.
Maar het is geen vuurvlieg,
het is een lamp
die licht geeft in het donker.
[…]
Eric Carle. Uit: Het grote boek van kleine beestjes. Gottmer, 2019.
Dat de klassieker Rupsje Nooitgenoeg 50 jaar bestaat kan niet veel mensen ontgaan zijn. Een hausse aan RupsjeNooitgenoeg-artikelen kwam (opnieuw) uit.  Fijn dat ook de andere kleinediertjesverhalen van Eric Carle opnieuw zijn uitgegeven, gebundeld in dit fijne prentenboek, met notabene een brief van de schrijver zelf voorin, waarin hij vertelt dat de spin die het te druk had over werken gaat, de krekel die niet tsjirpen kon over liefde, en het eenzame vuurvliegje over ergens bij horen. Herkenbaar en heerlijk talig voor peuters en kleuters, en verder iedereen die fan is van Eric Carle.
Leeftijd 3+

Prinsesje Pomtidom
stond op het dak van haar kasteel.
Ze tuurde in de verte,
maar daar zag ze niet zoveel.
Ja, kreupelhout, konijntjes
en een vieze, oude geit,
maar niet wat ze graag wilde zien.
Dat had ze nou altijd.

Pom wachtte al sinds ’s ochtends vroeg,
ze rilde van de kou.
Ze stampvoette en mompelde:
‘Waar blijft die gozer nou?’
Vandaag was heel belangrijk,
want vandaag kreeg ze bezoek
van Tobias de Blonde,
uit het rijk links om de hoek.
Kim van Kooten. Illustraties Noëlle Smit. Gottmer, 2019. 
Wat doe je als verlegen prinsje als een bazig prinsesje je steeds de les wil lezen? Prins Tobias verstopt zich in de kamer van Pom om met haar poppen te spelen.
Vindt Pom dat niet erg?
Dat actrice en schrijfster Kim van Kooten veel scenario’s schrijft is te merken in dit rijmende prentenboek voor peuters en kleuters. De grappige dialogen en beeldende situatieschetsen over het brutale prinsesje Pom springen je ritmisch tegemoet tijdens het voorlezen. De veelkleurige, duidelijke prenten maken het voorleesfeestje compleet.
Leeftijd 3+

Opnieuw
Eén gedicht is nooit genoeg –
tienduizend evenmin.
Het moet opnieuw, opnieuw
opnieuw moet iemand schrijven
hoe verliefd, verdrietig, blij
hij – steeds opnieuw moet iemand
daar woorden voor zoeken en
die moeten bij elkaar zoals
ze nog nooit hebben gestaan.
Iemand moet dit lezen.
Steeds opnieuw
voor het eerst.
Kees Spiering. Uit: Langs de lange Lindelaan. Samenstelling Arie & Romy Boomsma. Tekeningen Margot Holtman. Prometheus, 2019. 
Je moet een behoorlijk bekende BN-er zijn om zomaar een dichtbundel te kunnen samenstellen, zonder thema of aanleiding, gewoon omdat het kan.
Arie  Boomsma is zo’n BN-er en samen met zijn vrouw Romy heeft hij voor uitgeverij Prometheus, die normaal gesproken geen jeugdpoëzie uitbrengt, de gedichten in deze bundel bij elkaar gebracht.
Achterin het boek lichten ze hun keuzes toe: gedichten en versjes die ze graag aan elkaar en aan hun (jonge) kinderen voorlezen. Oudere en nieuwe gedichten, voornamelijk van bekende dichters, op een enkele uitzondering na. Stuk voor stuk fijne teksten, maar het gebrek aan samenhang, los van het feit dat een zeker echtpaar deze gedichten graag leest, is spijtig. De tekeningen voegen weinig toe, de nostalgische titel lijkt vooral gekozen om aandacht te genereren. Misschien kan Prometheus eens een dichtbundel met de nieuwste jeugdpoëzie uitbrengen?
Leeftijd: 3+