Circusdirecteur en andere gedichten voor kinderen

Diet blogt

Archief

  • 2020 (11)
  • 2019 (38)
  • 2018 (42)
  • 2017 (39)
  • 2016 (45)
  • 2015 (49)
  • 2014 (68)
  • 2013 (78)
  • 2012 (95)
  • 2011 (111)
  • 2010 (125)
  • 2009 (39)

Het wittebroodskind
Een man en een vrouw zagen elkaar zo graag dat ze samen een kind wilden. Een wittebroodskind.
Maar een kind krijg je niet op een, twee, drie. Ook niet tijdens de wittebroodsweken.
Ze wachtten dagen, weken, maanden en jaren. Hun verlangen naar een kind werd iedere zucht groter.
Tot hun geduld op was.
‘Ik maak zelf een kind,’ zei de vrouw.
‘Goed idee,’ zei de man.
De vrouw knoopte haar schort voor en begon eraan.
[…]
Kristien Dieltiens. Uit: De boze Billenbijter en andere verhalen voor grote en kleine mensen. Illustraties Leriette Desir van Bergen. De Eenhoorn, 2019.
Volksverhalen gaan over de grote thema’s van het leven: leven en dood, onderdrukking, moed, hebzucht, verleiding, het oude loslaten en het nieuwe veroveren. Ze worden wereldwijd al verteld sinds het begin van de mensheid en geven waarden en normen door. Alles kan, rijm, cadans en herhalingen spelen een grote rol en dieren komen vaak voor.
Diltiens geeft  in dit boek in haar heldere, frisse stijl  de oude verhalen een heel nieuw leven, bij uitstek geschikt om voor te lezen.
Leeftijd 3+/5+

Het is avond en de zon gaat onder.
Een klein vuurvliegje wordt geboren.
Hij vouwt zijn vleugeltjes uit
en vliegt de donkere lucht in.

Het is een eenzaam vuurvliegje.
Hij flitst zijn lampje aan en uit.
Waar zijn de andere vuurvliegjes?

De vuurvlieg ziet een lichtje in het donker
en vliegt eropaf.
Maar het is geen vuurvlieg,
het is een lamp
die licht geeft in het donker.
[…]
Eric Carle. Uit: Het grote boek van kleine beestjes. Gottmer, 2019.
Dat de klassieker Rupsje Nooitgenoeg 50 jaar bestaat kan niet veel mensen ontgaan zijn. Een hausse aan RupsjeNooitgenoeg-artikelen kwam (opnieuw) uit.  Fijn dat ook de andere kleinediertjesverhalen van Eric Carle opnieuw zijn uitgegeven, gebundeld in dit fijne prentenboek, met notabene een brief van de schrijver zelf voorin, waarin hij vertelt dat de spin die het te druk had over werken gaat, de krekel die niet tsjirpen kon over liefde, en het eenzame vuurvliegje over ergens bij horen. Herkenbaar en heerlijk talig voor peuters en kleuters, en verder iedereen die fan is van Eric Carle.
Leeftijd 3+

Prinsesje Pomtidom
stond op het dak van haar kasteel.
Ze tuurde in de verte,
maar daar zag ze niet zoveel.
Ja, kreupelhout, konijntjes
en een vieze, oude geit,
maar niet wat ze graag wilde zien.
Dat had ze nou altijd.

Pom wachtte al sinds ’s ochtends vroeg,
ze rilde van de kou.
Ze stampvoette en mompelde:
‘Waar blijft die gozer nou?’
Vandaag was heel belangrijk,
want vandaag kreeg ze bezoek
van Tobias de Blonde,
uit het rijk links om de hoek.
Kim van Kooten. Illustraties Noëlle Smit. Gottmer, 2019. 
Wat doe je als verlegen prinsje als een bazig prinsesje je steeds de les wil lezen? Prins Tobias verstopt zich in de kamer van Pom om met haar poppen te spelen.
Vindt Pom dat niet erg?
Dat actrice en schrijfster Kim van Kooten veel scenario’s schrijft is te merken in dit rijmende prentenboek voor peuters en kleuters. De grappige dialogen en beeldende situatieschetsen over het brutale prinsesje Pom springen je ritmisch tegemoet tijdens het voorlezen. De veelkleurige, duidelijke prenten maken het voorleesfeestje compleet.
Leeftijd 3+

Opnieuw
Eén gedicht is nooit genoeg –
tienduizend evenmin.
Het moet opnieuw, opnieuw
opnieuw moet iemand schrijven
hoe verliefd, verdrietig, blij
hij – steeds opnieuw moet iemand
daar woorden voor zoeken en
die moeten bij elkaar zoals
ze nog nooit hebben gestaan.
Iemand moet dit lezen.
Steeds opnieuw
voor het eerst.
Kees Spiering. Uit: Langs de lange Lindelaan. Samenstelling Arie & Romy Boomsma. Tekeningen Margot Holtman. Prometheus, 2019. 
Je moet een behoorlijk bekende BN-er zijn om zomaar een dichtbundel te kunnen samenstellen, zonder thema of aanleiding, gewoon omdat het kan.
Arie  Boomsma is zo’n BN-er en samen met zijn vrouw Romy heeft hij voor uitgeverij Prometheus, die normaal gesproken geen jeugdpoëzie uitbrengt, de gedichten in deze bundel bij elkaar gebracht.
Achterin het boek lichten ze hun keuzes toe: gedichten en versjes die ze graag aan elkaar en aan hun (jonge) kinderen voorlezen. Oudere en nieuwe gedichten, voornamelijk van bekende dichters, op een enkele uitzondering na. Stuk voor stuk fijne teksten, maar het gebrek aan samenhang, los van het feit dat een zeker echtpaar deze gedichten graag leest, is spijtig. De tekeningen voegen weinig toe, de nostalgische titel lijkt vooral gekozen om aandacht te genereren. Misschien kan Prometheus eens een dichtbundel met de nieuwste jeugdpoëzie uitbrengen?
Leeftijd: 3+

We hebben lief gelachen
en vrolijk meegefeest.
We zijn met mooie kleren aan
naar het stadhuis geweest.

We hebben meegezongen
en spelletjes gedaan.
Je ziet ons met een blij gezicht
op alle foto’s staan.

We lachten en we klapten
nog luider dan de rest
We vinden Koos een leuke vent.
Hij doet ook echt zijn best.

En mama is gelukkig,
dat kun je aan haar zien.
Met papa was ze dat alleen
in het begin misschien.F

Ze waren en ze bleven
heel aardig voor elkaar,
dat wel. Maar toen kreeg mama Koos.
Dat was dus vorig jaar.

Nu gaan ze samenwonen
in voor- en tegenspoed.
Nu komt het tussen onze echte
ouders nooit meer goed.
Bette Westera. Uit: Uit elkaar. Tekeningen Sylvia Weve. Gottmer, 2019.
De titel maakt maakt meteen duidelijk waar het boek over gaat, de uitvoering is dermate veelzijdig en kleurrijk dat lezen en bekijken puur genieten is.
Gedichten over stiefvaders, -moeders, -broers en -zussen, over 4 of 5 opa’s en oma’s, een verdwenen moeder, een vader die in het fietsenhok met juf Ans zoent maar ook gedichten over zwanen die hun partner weliswaar hun leven lang trouw blijven maar toch ook wel eens in het riet verdwijnen met een ander.
Heerlijk lichte  uitwerking van een  tamelijk zwaar onderwerp, met af en toe een vileine of grappige toets en met beelden die keer op keer een laag toevoegen aan de teksten. De fenomenale vormgeving maakt het af, waardoor je dit boek steeds opnieuw wilt lezen en herbekijken. Helemaal een boek van nu, voor het hele gezin.
Leeftijd: vanaf 4+ tot 100+

Hommeltje, nu is het tijd om te slapen.
Overal kruipen de kleintjes in bed.
Net als hun mama’s, net als hun papa’s.
Lekker in bed, waar het warm is en zacht.
Net als ons katje, want nu is het nacht.
[…]
Astrid Lindgren. Uit: Alles gaat slapen want nu is het nacht. Tekeningen Marit Törnqvist, vertaling Bette Westera. Querido, 2019. 
Het wordt nacht, iedereen gaat slapen. Behalve één katje dat nog buiten door de velden en bossen loopt en overal wel een dier tegenkomt dat ook nog wakker is.

Sfeervoller en liever prentenboek om voor het slapengaan voor te lezen bestaat niet.
Elke pagina is een geschilderd wondertje van sfeer en kleur, met traditioneel kinderspeelgoed en onmiskenbaar Zweedse landschappen maar ook kinderen van kleur zonder dat dat nou speciaal opvalt.
Leeftijd 1+

‘O kijk,’ zegt Berend, ‘er is post. Een brief van Sinterklaas.’
‘Wat schrijft hij dan?’ vraagt Sam. Boer Boris zegt: ‘Hij schrijft: “Helaas,
helaas moet ik vertellen dat wij schrokken met zijn allen
toen hedenochtend vroeg mijn paard de trap af is gevallen.
Hij hinkt,” schrijft Sinterklaas, “met rust komt alles wel weer goed.
Maar hoe rijd ik op daken als het zonder schimmel moet?
Ik zoek met spoed een ander paard, een paard met sterke benen.
Ik vroeg me af, Boer Boris: mag ik Knol een weekje lenen?”

‘Maar Knol,’ roept Sam, ‘het arme beest,
is nog  nooit op een dak geweest!’

Het paard staat al te trappelen. Knol wil het graag proberen.
Op daken lopen voor de Sint! Wie wil dat nou  niet leren?
[…]
Ted van Lieshout & Philip Hopman (ill.). Uit: Boer Boris. Een paard voor Sinterklaas. Gottmer, 2019.
Terwijl het paard oefent voor zijn dakavontuur op een laag houten bouwwerk en de kippen er aanmoedigend omheen staan,  beklimmen de varkens ondertussen koe Clara. Dit is het dertiende Boer Borisboek en het plezier spat nog steeds van de pagina’s. Geen wonder dat deze prentenboekserie bij kleuters en peuters én hun ouders en verzorgers zo’n enorme hit is.
Alles klopt, de ritmisch rijmende teksten zonder flauwiteiten, de sfeervolle tekeningen boordevol grapjes en uiteraard met vaste ingrediënten als de muis en de merel op elke tekening, en natuurlijk boer Boris zelf in zijn blauwe overal met rode laarsjes samen met zijn broer Berend en zus Sam.
Er zijn inmiddels, behalve Boer Borisprentenboeken, Boer Borisvertel- en kleurplaten, Boer Borisluisterboeken, een Boer Borisbadboekje, wegggeefboekjes, een app, kartonboekjes en Boer Borishaakpatronen.
Er worden Boer Boristaarten gebakken, Boer Borisfeestjes gegeven en Boer Borisfiguren geknutseld. Boer Boris is de Jip en Janneke van nu.
De prentenboeken groeien geruisloos mee met de tijd. Pietjes zijn niet zwart, de kinderen op de tekeningen hebben elke denkbare huidskleur en meisjes en jongens kunnen allemaal even goed klussen, Berend timmert en Sam zaagt het oefendak voor Knol.
Het is vast niet de bedoeling maar zelfs deze volwassen schrijver kan haar lachen niet inhouden bij het lezen van dit boek. De plotwending is weer heerlijk onverwacht en in de tekeningen zitten zo veel grappen verstopt dat je humeur er onmiddellijk van opknapt, zoals bijvoorbeeld de lange rij hoefjes- en kippenpotenschoenen bij de haard voor een Sintcadeautje.
Boer Boris is gewoon voor iedereen.
Leeftijd: 2+

Thor gaat vissen
Thor had in Utgard zoveel gedronken dat het water van  de oceaan een stuk lager stond dan gebruikelijk; de zee waarin Loki’s gruwelijke slangenzoon kronkelde en glibberde en wachtte…
Maar al snel na zijn terugkeer in Asgard kreeg de dondergod opnieuw verschrikkelijke dorst.
Hij besloot daarom een bezoek te brengen aan de onderwaterburcht van de zeegod Aegir en zijn vrouw Ran. Zijn keel was zo uitgedroogd dat hij elke vorm van hoffelijkheid  achterwege liet, en  op barse toon maakte hij duidelijk waarvoor hij kwam.
‘We willen meer bier, Aegir,’ blafte hij. ‘Brouw het nú, en zorg dat het genoeg is.
[…]
Kevin Crossley-Holland. Uit: Noorse mythen over Odin, Thor en Loki. Vertaling Margaretha van Andel. Illustraties Jeffrey Alan Love. Lemniscaat, 2017.
Heerlijk verhalenboek voor iedereen die van spannende vertellingen over goden en reuzen, Vikingen, slangen en vermommingen houdt.
Maar dit boek biedt veel meer dan dat. Het geeft lezers een mooie  kijk in de oude Noorse mythes, die altijd veel minder bekend zijn dan verhalen uit de Griekse mythologie, maar zeker zo spannend en existentieel.
Ook Noorse goden en godinnen kennen jaloezie, wraakgevoelens, woede en passie. Hun leefwereld verschilt weinig van de onze, net als de Griekse godenwereld.
Levendige verhalen, prettig opgebouwd, toegankelijk en beeldend vertaald. De in donkere contouren getekende illustraties passen wonderwel bij de vertellingen en brengen je als lezer meteen in de juiste sfeer.
Leeftijd 8+