Alles gaat mis op de boerderij:
de boer zoekt eieren bij de varkens,
hij wil de koe scheren, hij probeert de kip te melken.
De dieren snappen er niets van. De boer is toch niet ziek?

Pim Lammers. Tekeningen Milja Praagman. De Eenhoorn, 2018.
Dat staat nog te bezien of de boer niet ziek is. Want hij kan de hele dag maar aan één iemand denken. Gelukkig is het een hele vrolijke ziekte, waar ook de dierenarts last van heeft. Het duurt alleen even voor de boer dat doorheeft.
Vrolijk prentenboek over een verliefde boer die gekke dingen doet, zoals verliefde mensen dat doen. De dieren op de boerderij kunnen het niet langer aanzien en besluiten hem een handje te helpen.
Na het succes van ‘Het lammetje dat een varken is’ van het duo Lammers-Praagman, dat heel onopvallend over (trans)gender ging, is hier een kleuterboek over twee verliefde mensen, die toevallig allebei man zijn zonder dat dat een thema is.
Prima gedaan, korte duidelijke teksten en ongekunstelde tekeningen, al zullen echte boeren en dierenartsen misschien een beetje lachen om de inhoud, omdat een boer natuurlijk nooit een dierenarts zou roepen als al zijn dieren in een boom zitten. Maar dat geeft niet, voor  ouders en kleuters is dit een fijn voorleesboek.
Leeftijd 4+

Op een dag, het was nog vroeg, kwam een muis
een wolf tegen,
en die vrat hem vrolijk op.

‘O wee!’ zei de muis.
‘O nee! Daar zit ik dan,
in de buik van een beest.
Ik vrees dat dit het einde is.’

Mac Barnett. Illustraties Jon Klassen. Vertaling Edward van de Vendel. Gottmer, 2018.
Natuurlijk is dit niet het einde voor muis. Hij  komt tot zijn verrassing eend tegen in de maag van de wolf, die daar een heerlijk leventje leidt. Samen weten ze de wolf de stuipen op het lijf te jagen en het slot van dit oorspronkelijke prentenboek is ronduit geweldig bedacht.
Het duo Barnett-Klassen maakte samen al eerder opvallende, en prijswinnende, prentenboeken en dit boek doet daar beslist niet voor onder. Een parel met spannende, kraakheldere teksten, een origineel plot en ronduit meesterlijke tekeningen.
Kinderen en ouders kunnen hun hart ophalen.
Leeftijd: 3+

Kletter spetter spat,
wie zit er in het bad?
Boer Boris in zijn blote gat.
Waarom zit Boris in het bad?

Hij heeft een poepje vastgehad
omdat het aan zijn laars vastzat.
Hè bah, wat vies, Boer Boris!
Je weet toch dat dat goor is?
[…]
Ted van Lieshout. Tekeningen Philip Hopman. Gottmer, 2018.
Juist als je denkt dat het duo van Lieshout – Hopman onmogelijk nog iets nieuws kan bedenken voor een vervolg op de succesrijke Boer Boris-serie komen de twee met een onvoorziene verrassing: een plastic badboekje over Boer Boris, met weer zulke grappige, originele gedichten dat ik al lezend een schaterlach niet kan onderdrukken. De rijmen zijn strak van vorm en als altijd prettig inhoudelijk, de tekeningen van al die beesten in het bad subliem. De duizenden fans van Boer Boris zullen hun geluk niet op kunnen met dit boekje.

Ik hoop dat de twee mannen tot het eind der dagen doorgaan met het maken van Boer Borisboeken. Leuker kun je het niet krijgen, voor peuters en kleuters én voor hun ouders.
Leeftijd: 1+

Zoete lieve stekelbes,
ik lust je supergraag.
Je smaakt verrukkelijk, alleen
jouw struiken prikken zo gemeen.
Die houden jou gevangen.

Zoete lieve stekelbes,
ik heb een vreemde vraag.
Wil je in het nieuwe jaar,
speciaal voor mij
– een keertje maar –
in onze appelboom gaan hangen?

Inger Hagerup. Uit: Zo raar. Vertaald door Bette Westera. Illustraties Paul René Gauguin. Gottmer, 2018.
De vrolijke, fantasierijke zingzang gedichten van Inger Hagerup (1905-1985), zeg maar de Noorse Annie M. G. Schmidt, zijn eindelijk vertaald in het Nederlands. Niemand minder dan Bette Westera, meervoudig prijswinnaar voor haar eigen jeugdpöezie, liedjes en versjes, tekende hiervoor.
Westera  is in Nederland eveneens bekend van haar vertalingen van Dr. Seuss, die, leuke bijkomstigheid, door Hagerup in het Noors werd vertaald. Veel van Hagerups gedichten uit ‘Så rart’ zijn tot liedjes gemaakt en worden nog steeds gezongen op Noorse scholen en creches.
Dit boek is een verzamelbundel van drie van Hagerups poëziebundels.  De gedichten gaan over de ongevaarlijk ogende maar pinnige egel ‘die ruige ragebollenboos, dat wandelende speldenkussen’, over een bloeiende erwt met in het geheim vijf kleine erwtjes in haar buik. Een door muizen aangevreten appelboompje dat maar niet dood wenst te gaan en over schoenlapper Lasse uit Kennemerland, ‘ Huisje ‘ Maak dat je wegkomt’  en Huisje ‘Fijn je te zien’ naast elkaar in dezelfde straat.
De gekkige invallen, het evidente taalplezier, en ritme, metrum en rijm zorgen voor heerlijk soepele, muzikale teksten. De sfeervolle vintage illustraties van René Paul Gauguin, inderdaad een kleinzoon van de beroemde schilder, vormen een sterk geheel met de gedichten.
Leeftijd: 3+ – 103.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
wie mag ik een kusje geven?

‘t Is Valentijn, ‘t is Valentijn,
wie wil er mijn liefje zijn?
Een jongen of een meisje,
slagroom op je ijsje.
Krenten in de bessenpap,
hou me vast ik lach me slap.
Wat een grap, wat een mop,
de datum heeft een hoedje op.
Een hoedje met een veertje,
een appel en een peertje,
daar gaan we nog een keertje.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
wie mag ik een kusje geven?

Koos Meinderts. Uit: De Liedjesalmanak, herfst & winter. Tekeningen Annette Fienieg. Rubinstein, 2013. Liedje geschreven op muziek van Thijs Borsten.

Kuil graven
In de zandbak
Wel 60 meter diep
Water erin
Dan 2 blauwe vinvissen
Past net

Sem Taal, 6 jaar, groep 3. Uit: De lucht zo grijs als haring. De mooiste gedichten van Kinderen en Poëzie 2016-2017. Illustraties Academie Minerva, 2017.
Elk jaar weer sturen kinderen geweldige gedichten op naar de jaarlijkse gedichtenwedstrijd van Kinderen en Poëzie.
De mooiste 100 komen in een speciaal boek en een vakjury en een kinderjury kiezen daaruit de beste gedichten.
Het gedicht van Sem hierboven is het winnende gedicht voor de middenbouw.
Er staat sowieso veel prachtigs in deze bundel. Kinderen schrijven over weeshuizen en over voetbal, een rotdag op school, opa’s en oma’s, verliefd zijn en magische handen. Over alles wat ze bezig houdt en waar ze zich zorgen over maken. Studenten van de Minerva-academie in Groningen maakten er tekeningen bij.

Groene Storm
Storm,
groene storm.

Waait,
groene storm.

Is kode
groen.

En ik,
in mijn bed.

Het is eng
in mijn bed.

Dit gedicht is van Nienke uit groep 6 van juf Annet, van basisschool De Borgwal in Renswoude.
Ze heeft het gemaakt toen ik in de klas een poëzieworkshop kwam geven.
Wat een prachtig gedicht.
Ook de gedichten van de andere kinderen zijn super.  Ze hebben er ook tekeningen bij gemaakt. Met hun mooie kunstwerken hebben ze hun eigen expositie ingericht, die op school te zien is.

We zaten klaar om geteld te worden
al dagenlang werd er getweet
maar die sukkels bleven achter hun ramen
kijken in de tuin: ja, één roodborst
één tortelduif, een paar koolmezen

maar wij, kruisbekken, zaten mooi
in de bossen larixappeltjes te eten
en de kramsvogels vlogen boven akkers.
Alleen bij slecht weer komen ze in tuinen
net als de koperwiek: het moet erg koud zijn.

En dan zwijgen we nog over de gele kwikstaart
langs beken en stroompjes of hoog op daken
of die blauwe dolken langs het water
visvanger, anders dan de stadsschooier
de reiger, wachtend aan de grachten.

Remco Ekkers. Uit: Er is hier. Er is tijd. Poëzie & beeldende kunst agenda 2018. Plint.
De nationel tuinvogeltelling is dit jaar op 27 en 28 januari. Volgend jaar op 26 en 27 januari. Meer informatie: Tuinvogeltelling

Ssst!
De tijger slaapt heel diep en
we willen haar niet wakker maken.

Maar ze ligt wel heel erg in de weg!
Wat moeten de andere dieren nu doen?

Ze hebben haast! En ze hebben ook nog eens een heleboel ballonnen bij zich.

Hoe kunnen de dieren voorbij de tijger
komen zonder dat ze wakker wordt?

Dat wordt
spannend. . .

Britta Teckentrup. Uit: Ssst! De tijger slaapt. Gottmer, 2018.
Voorlezen als feest. Voor iedereen, ook wie geen kind meer is. Behalve dat voorlezen  goed blijkt voor taalontwikkeling, spelling, tekstbegrip en woordenschat.
Daarom beginnen vandaag weer de Nationale Voorleesdagen, met tot en met 3 februari overal in het land speciale aandacht voor voorlezen. Ssst! de tijger slaapt is daarbij gekozen tot prentenboek van het jaar.
Het is een vrolijk verhaal waarin peuters en kleuters zelf actief kunnen meedoen en gelukkig is het ook een beetje spannend. Niet te veel en het einde is gewoonweg feestelijk. Mooi uitgevoerd prentenboek met grote vriendelijke beelden en prettig leesbare teksten.
Meer informatie De Nationale Voorleesdagen

Liplezen
lezen is verslavend
stil mijn lief
ik lees je in braille
teken na teken
tot ik snap hoe het zit
hoe je voor me ligt
ik loop langs de woorden
lees tussen de regels
elke stip
elke komma
elke lijn van je lijf
ik proef elke bladzij
van boven tot onder
van achter naar voor
lezen is verslavend
mijn lief
ik blader jou
en jij lipleest mij

Hans Hagen. Illustraties Deborah van der Schaaf. Querido, 2018.
Wanneer de hormonen door je lijf gieren is lezen vrijwel onmogelijk.
Althans, dat ga je bijna denken, tieners lezen niet of nauwelijks en zeker niet voor hun plezier. Maar in dit gedicht brengt Hans Hagen de ervaring van ontluikende liefde en spannend lezen op een prachtige manier bij elkaar.
De bundel is een ode aan de liefde, zowel aan de onbereikbare, verre geliefde als aan die dichtbij, zoals in het gedicht ‘Samen’ waar Hagen uitspreekt hoeveel het hem waard is om eeuwig met zijn lief samen te zijn tot aan zelfs eeuwig samen dood zijn.
Naast het thema ‘liefde’ schrijft Hagen over ander tienerongemak (of is het algemeen menselijk ongemak?) als niet of verkeerd begrepen worden, saaie leraren, ooms en tantes en teveel huiswerk.  Ook de dood van zijn broertje komt aan bod in de gedichten.
Hagen brengt in simpele taal en heldere beelden de innerlijke leefwereld van een opgroeiend wezen dichtbij, op een andere manier dan we van hem gewend zijn. Zijn gedichten voor kinderen, die hij samen met zijn vrouw Monique schrijft, zijn ritmischer, taliger, vormvaster.
Hier laat hij veel poëtisch gereedschap los en schrijft ogenschijnlijk uit de losse pols. De gedichten zijn er niet minder effectief om.